Bunu bir daha gösterme

Korona Virüsü Konusunda İtalyan Doktorun Uyarıları

18 March Wednesday 2020

Testimony of a surgeon working in Bergamo, in the heart of Italy’s coronavirus outbreak

İtalya'daki korona virüsü salgınının tam ortasındaki Bergamo'da bir cerrahın tanık oldukları

In one of the non-stop e-mails that I receive from my hospital administration on a more than daily basis, there was a paragraph on “how to be responsible on social media”, with some recommendations that we all can agree on. After thinking for a long time if and what to write about what’s happening here, I felt that silence was not responsible. I will therefore try to convey to lay-people, those who are more distant from our reality, what we are experiencing in Bergamo during these Covid-19 pandemic days. I understand the need not to panic, but when the message of the danger of what is happening is not out, and I still see people ignoring the recommendations and people who gather together complaining that they cannot go to the gym or play soccer tournaments, I shiver. I also understand the economic damage and I am also worried about that. After this epidemic, it will be hard to start over.


Still, beside the fact that we are also devastating our national health system from an economic point of view, I want to point out that the public health damage that is going to invest the country is more important and I find it nothing short of “chilling” that new quarantine areas requested by the Region has not yet been established for the municipalities of Alzano Lombardo and Nembro (I would like to clarify that this is purely personal opinion). I myself looked with some amazement at the reorganization of the entire hospital in the previous week, when our current enemy was still in the shadows: the wards slowly “emptied”, elective activities interrupted, intensive care unit freed to create as many beds as possible. Containers arriving in front of the emergency room to create diversified routes and avoid infections. All this rapid transformation brought in the hallways of the hospital an atmosphere of surreal silence and emptiness that we did not understand, waiting for a war that had yet to begin and that many (including me) were not so sure would never come with such ferocity (I open a parenthesis: all this was done in the shadows, and without publicity, while several newspapers had the courage to say that private health care was not doing anything).


I still remember my night shift a week ago spent without any rest, waiting for a call from the microbiology department. I was waiting for the results of a swab taken from the first suspect case in our hospital, thinking about what consequences it would have for us and the hospital. If I think about it, my agitation for one possible case seems almost ridiculous and unjustified, now that I have seen what is happening. Well, the situation is now nothing short of dramatic. No other words come to mind. The war has literally exploded and battles are uninterrupted day and night. One after the other, these unfortunate people come to the emergency room. They have far from the complications of a flu. Let’s stop saying it’s a bad flu. In my two years working in Bergamo, I have learned that the people here do not come to the emergency room for no reason. They did well this time too. They followed all the recommendations given: a week or ten days at home with a fever without going out to prevent contagion, but now they can’t take it anymore. They don’t breathe enough, they need oxygen. Drug therapies for this virus are few.


The course mainly depends on our organism. We can only support it when it can’t take it anymore. It is mainly hoped that our body will eradicate the virus on its own, let’s face it. Antiviral therapies are experimental on this virus and we learn its behavior day after day. Staying at home until the symptoms worsen does not change the prognosis of the disease. Now, however, that need for beds in all its drama has arrived. One after another, the departments that had been emptied are filling up at an impressive rate. The display boards with the names of the sicks, of different colors depending on the department they belong to, are now all red and instead of the surgical procedure, there is the diagnosis, which is always the same: bilateral interstitial pneumonia. Now, tell me which flu virus causes such a rapid tragedy.

Because that’s the difference (now I get a little technical): in classical flu, besides that it infects much less population over several months, cases are complicated less frequently: only when the virus has destroyed the protective barriers of our airways and as such it allows bacteria (which normally resident in the upper airways) to invade the bronchi and lungs, causing a more serious disease. Covid 19 causes a banal flu in many young people, but in many elderly people (and not only) a real SARS because it invades the alveoli of the lungs directly, and it infects them making them unable to perform their function. The resulting respiratory failure is often serious and after a few days of hospitalization, the simple oxygen that can be administered in a ward may not be enough. Sorry, but to me, as a doctor, it’s not reassuring that the most serious are mainly elderly people with other pathologies. The elderly population is the most represented in our country and it is difficult to find someone who, above 65 years of age, does not take at least a pill for high blood pressure or diabetes.


I can also assure you that when you see young people who end up intubated in the ICU, pronated or worse, in ECMO (a machine for the worst cases, which extracts the blood, re-oxygenates it and returns it to the body, waiting for the lungs to hopefully heal), all this confidence for your young age goes away. And while there are still people on social media who boast of not being afraid by ignoring the recommendations, protesting that their normal lifestyle habits have “temporarily” halted, the epidemiological disaster is taking place. And there are no more surgeons, urologists, orthopedists, we are only doctors who suddenly become part of a single team to face this tsunami that has overwhelmed us.

The cases multiply, up to a rate of 15-20 hospitalizations a day all for the same reason. The results of the swabs now come one after the other: positive, positive, positive. Suddenly the emergency room is collapsing. Emergency provisions are issued: help is needed in the emergency room. A quick meeting to learn how the to use to emergency room EHR and a few minutes later I’m already downstairs, next to the warriors on the war front. The screen of the PC with the chief complaint is always the same: fever and respiratory difficulty, fever and cough, respiratory insufficiency etc … Exams, radiology always with the same sentence: bilateral interstitial pneumonia. All needs to be hospitalized. Some already needs to be intubated, and goes to the ICU. For others, however, it is late. ICU is full, and when ICUs are full, more are created. Each ventilator is like gold: those in the operating rooms that have now suspended their non-urgent activity are used and the OR become a an ICU that did not exist before. I found it amazing, or at least I can speak for Humanitas Gavazzeni (where I work), how it was possible to put in place in such a short time a deployment and a reorganization of resources so finely designed to prepare for a disaster of this magnitude. And every reorganization of beds, wards, staff, work shifts and tasks is constantly reviewed day after day to try to give everything and even more. Those wards that previously looked like ghosts are now saturated, ready to try to give their best for the sick, but exhausted. The staff is exhausted. I saw fatigue on faces that didn’t know what it was despite the already grueling workloads they had. I have seen people still stop beyond the times they used to stop already, for overtime that was now habitual. I saw solidarity from all of us, who never failed to go to our internist colleagues to ask “what can I do for you now?” or “leave that admission to me, i will take care of it.” Doctors who move beds and transfer patients, who administer therapies instead of nurses. Nurses with tears in their eyes because we are unable to save everyone and the vital signs of several patients at the same time reveal an already marked destiny. There are no more shifts, schedules.

Social life is suspended for us. I have been separated for a few months, and I assure you that I have always done my best to constantly see my son even on the day after a night shift, without sleeping and postponing sleep until when I am without him, but for almost 2 weeks I have voluntarily not seen neither my son nor my family members for fear of infecting them and in turn infecting an elderly grandmother or relatives with other health problems. I’m happy with some photos of my son that I look at between tears and a few video calls. So you should be patient too, you can’t go to the theater, museums or gym. Try to have mercy on that myriad of older people you could exterminate. It is not your fault, I know, but of those who put it in your head that you are exaggerating and even this testimony may seem just an exaggeration for those who are far from the epidemic, but please, listen to us, try to leave the house only to indispensable things. Do not go en masse to make stocks in supermarkets: it is the worst thing because you concentrate and the risk of contacts with infected people who do not know they are infected. You can go there without a rush. Maybe if you have a normal mask (even those that are used to do certain manual work), put it on. Don’t look for ffp2 or ffp3. Those should serve us and we are beginning to struggle to find them. By now we have had to optimize their use only in certain circumstances, as the WHO recently recommended in view of their almost ubiquitous running low. Oh yes, thanks to the shortage of certain protection devices, many colleagues and I are certainly exposed despite all the other means of protection we have. Some of us have already become infected despite the protocols. Some infected colleagues also have infected relatives and some of their family members are already struggling between life and death. We are where your fears could make you stay away. Try to make sure you stay away.


Tell your family members who are elderly or with other illnesses to stay indoors. Bring him the groceries please. We have no alternative. It’s our job. Indeed what I do these days is not really the job I’m used to, but I do it anyway and I will like it as long as it responds to the same principles: try to make some sick people feel better and heal, or even just alleviate the suffering and the pain to those who unfortunately cannot heal. I don’t spend a lot of words about the people who define us heroes these days and who until yesterday were ready to insult and report us. Both will return to insult and report as soon as everything is over. People forget everything quickly. And we’re not even heroes these days. It’s our job. We risked something bad every day before: when we put our hands in a belly full of someone’s blood we don’t even know if they have HIV or hepatitis C; when we do it even though we know they have HIV or hepatitis C; when we stick ourselves during an operation on a patient with HIV and take the drugs that make us vomit all day long for a month. When we read with anguish the results of the blood tests after an accidental needlestick, hoping not to be infected. We simply earn our living with something that gives us emotions. It doesn’t matter if they are beautiful or ugly, we just take them home. In the end we only try to make ourselves useful for everyone. Now try to do it too, though: with our actions we influence the life and death of a few dozen people. You with yours, many more. Please share and share the message. We need to spread the word to prevent what is happening here from happening all over Italy.

Dr Daniele Macchini, Humanitas Gavazzeni Hospital

Source: https://bit.ly/38SIxRp


Hastane idaresinden kesintisiz her gün aldığım e-postalardan birinde, hepimizin kabul edebileceği bazı tavsiyelerin de olduğu “sosyal medyada nasıl sorumlu davranılması” gerektiğini anlatan bir bölüm vardı. Burada olup bitenleri yazıp yazmamam ve neler yazmam gerektiğini uzunca bir süre düşündükten sonra, sessiz kalmanın sorumlu bir davranış olmayacağına kanaat getirdim. Bu nedenle, Covid-19 salgını sırasında Bergamo'da neler yaşadığımızı bu meslekten olmayan ve bizim gerçekliğimizden uzak olan insanlara aktarmaya çalışacağım. Panik yapmamak gerektiğini anlıyorum ancak tehlike ile ilgili olarak dışarıya hiçbir şey anlatılmayıp, halen daha tavsiyelere kulak asmayan ve bir araya gelip spor salonuna gidemediklerinden ve futbol oynayamadıklarından dert yanan insanları görünce, titriyorum. Bu işin ekonomik zarar konusunu da anlıyorum ve bunun konuda da endişeliyim. Bu salgın bittikten sonra her şeye yeniden başlamak zor olacak.

Ekonomik açıdan bakıldığında ulusal sağlık sistemimizi de yok ettiğimiz gerçeğinin yanında ülkede halk sağlığının uğrayacağı tahribatın daha önemli olduğunu ve Bölge (Sağlık Kurulu) tarafından Alzano Lombardo ve Nembro belediyelerinden istenen yeni karantina alanlarının henüz oluşturulmamış olmasının cidden “ürpertici” olduğunu belirtmek isterim (bu tamamen benim kişisel görüşümdür). Geçtiğimiz hafta henüz düşman ortalıkta değilken hastanemizin baştan sona yeniden düzenlenmesine kendimce şaşırmıştım: odalar yavaş yavaş “boşaltılmış”, zorunlu olmayan çalışmalar durdurulmuş, yoğun bakım ünitesi mümkün olduğunca çok yatak alacak şekilde tahliye edilmişti. Farklı gidiş geliş koridorları açarak enfeksiyonları önlemek amacıyla acil servisin önüne konteynerler konmuştu. Tüm bu hızlı dönüşüm, hastanenin koridorlarında bizim anlam veremediğimiz, yakında savaş başlayabileceği beklentisi oluşturan ve (ben dahil) pek çok kişinin bu kadar vahşi bir biçimde geleceğine ihtimal vermediğimiz gerçeküstü bir sessizlik ve boşluk atmosferi getirmişti. (Burada bir parantez açayım: tüm bunlar sessiz sedasız ve kimseye duyurulmadan yapılmış ve sadece birkaç gazete özel hastanelerin hiçbir şey yapmadığını söyleme cesaretini gösterebilmişti).

Bir hafta önce mikrobiyoloji departmanından telefon bekleyerek dinlenmeden geçirdiğim gece nöbetimi hala hatırlıyorum. Hastanemizdeki ilk şüpheli vakadan alınan sürüntü numunesinin tahlil sonuçlarını bekliyor, buz ve hastanemiz için ne gibi sonuçlar doğuracağını düşünüyordum. Şimdi olanları gördükçe tek bir şüpheli vaka için ne kadar saçma ve gereksiz bir ıstırap çekmişim diyorum kendime. Şu anda sadece dramatik kelimesiyle izah edebilirim. Aklıma başka kelime de gelmiyor. Savaş büsbütün her yere yayıldı ve mücadele artık gece gündüz kesintisiz sürüyor. Bu talihsiz insanlar peş peşe acil servise getiriliyor. Grip komplikasyonlarının ötesinde bir durum bu. Bunu ileri derece grip gibi olduğunu söylemeyi bırakın artık. Bergamo'da çalışan iki yıl süresince buradaki insanların acil servise sebepsiz yere gelmeyeceklerini öğrenmiş bulunuyorum. Bu kez de öyle yaptılar. Verilen tüm tavsiyelere uydular: salgını önlemek için ateşi olanlar dışarı çıkmadan evde bir hafta on gün kadar kaldılar ama daha fazlasına dayanamıyorlar. Nefes alırken sıkıntı yaşıyorlar, oksijene ihtiyaçları var. Bu virüse yönelik ilaç tedavisi pek yok.

Gidişat temelde organizmamıza bağlı. Ancak artık dayanamaz duruma gelince organizmayı destekleyebiliyoruz. Kabul etmek gerekir ki esasen vücudumuzun virüsü kendi başına yok etmesini umuyoruz. Bu virüs üzerinde yapılan antiviral tedaviler deney aşamasında ve virüsün nasıl davrandığını zaman içinde öğrenebiliyoruz. Belirtiler kötüleşene kadar evde kalmak hastalığın seyrini değiştirmiyor. Ancak şimdi da tüm çıplaklığıyla yatak ihtiyacı ortaya çıkmış durumda. Boşaltılan servisler birbiri ardına müthiş bir hızda doluyor. Servislerine göre farklı renklerle yazılmış hasta isimlerinin olduğu hasta izlem kartlarının hepsi artık kırmızı renkli ve üzerlerinde uygulanan cerrahi prosedür yerine yalnızca konan tanı yazıyor ve bu tanı tüm hastalarda aynı: bilateral interstisyel pnömoni. Şimdi söyleyin bana hangi grip virüsü böylesine hızlı bir trajediye neden olur.

Farkı da burada zaten (durumu teknik açıdan izah edeyim): birkaç ay içerisinde çok daha az sayıda insana bulaşmasının yanında klasik gripte vakalar da daha az karmaşıktır: virüs ancak hava yollarımızın koruyucu bariyerlerini tahrip edip (normalde üst solunum yollarında bulunan) bakteriler bronşları ve akciğerleri istila edebildiği vakit daha ciddi bir hastalığa neden olur. Covid-19 gençlerin çoğunda adi gribe neden olur ancak birçok yaşlı insanda (sadece onlarda da değil) gerçek bir SARS’a neden olur zira doğrudan akciğerlerin alveollerini istila eder ve onları işlevlerini yerine getirememelerine neden olacak şekilde enfekte eder. Ortaya çıkan solunum yetmezliği genellikle ciddi olup birkaç gün hastanede yatıştan sonra hastane odasında verilebilen basit oksijen yeterli olmayabilir. Üzgünüm, ama bana göre, bir doktor olarak, en ciddi durumda olanların genellikle başka hastalıkları da olan yaşlılar olması beni rahatlatmıyor. Ülkemizde toplam nüfus içindeki payı en fazla olan grup yaşlı nüfustur ve yüksek tansiyon veya şeker hastalığı olduğu için en az bir hap kullanmayan 65 yaş üstü birini bulmak zordur.

Ayrıca, yoğun bakım ünitesinde entübe edilmiş, yüzü koyun yatırılmış ya da daha kötü durumda olan, ekstrakorporeal membran oksijenasyonu yapılan (kanı çekilip, tekrar oksijene edildikten sonra vücuduna geri verilen ve böylece akciğerlerin iyileşmesi umuduyla bekleyen) gördüğünüzde, sizi temin ederim gençliğinize artık güvenmez olursunuz. Sosyal medyada halen daha tavsiyelere kulak asmayarak korkmamakla övünen ve normal alışkanlıklarının “bir süreliğine” durdurulmasını protesto eden insanlar olsa da epidemiyolojik açıdan felaket yaşanmaya devam ediyor. Ve artık cerrah, ürolog, ortopedistler kalmıyor, hepimiz aniden üzerimize çullanan bu tsunamiye karşı koymak için bir anda tek vücut gibi hareket eden doktorlarız sadece.

Vaka sayıları, tamamı aynı gerekçeyle olmak üzere, günde 15-20 yatışa çıkıyor. Swab örneklerinin sonuçları artık birbiri ardına gelmektedir: pozitif, pozitif, pozitif. Acil servis bir anda çöker. Acil durum hazırlıkları başlatılır: acil serviste yardıma ihtiyaç vardır. Acil servis elektronik sağlık kayıtlarının nasıl kullanılacağını öğrenmek için hızlı bir toplantı yapılır ve birkaç dakika içinde kendimi aşağıda savaşın ön cephesindeki savaşçıların yanında bulurum. Bilgisayar ekranındaki başlıca şikâyet hep aynıdır: ateş ve solunum güçlüğü, ateş ve öksürük, solunum yetmezliği vb… Muayeneler ve radyoloji tetkiklerinde hep aynı cümle vardır: bilateral interstisyel pnömoni. Tüm hastaların hastanede yatışı zorunludur. Bazılarının entübe edilmesi de gerekir ve yoğun bakım ünitesine gönderilir. Bazıları içinde artık çok geç olmuştur. Yoğun Bakım Ünitesi doludur ve Yoğun Bakım Üniteleri dolduğunda yenileri oluşturulur. Her ventilatör altın değerindedir: ameliyathanelerde bulunan ve acil durumlar dışında kullanılmayanlar kullanılmaya başlanır ve ameliyathane yeni bir Yoğun Bakım Ünitesi haline gelir. Bu büyüklükte bir felakete hazırlanmak için çok hassas bir şekilde planlanmış kaynakların -en azından Humanitas Gavazzeni’de (çalıştığım yer)- bu kadar kısa bir süre içinde nasıl seferber ve organize edilebildiğine şaşırmıştım. Elimizden geleni, hatta daha fazlasını sağlayabilmek adına yatak düzenleri, odalar, personel, nöbetler ve görevler gün aşırı sürekli gözden geçirildi. Daha önce bomboş olan ve hastalar için mümkün olanın en iyisini yapmaya hazır halde duran odalar artık hastaya doymuş ve bitkin durumdalar. Personel bitap düşmüş durumda. Zaten yorucu olan iş yüklerine rağmen yorgunluğa aldırış etmeyen çehrelerde bitkinlik gördüm. İnsanların hastaneden ayrılma saatlerinin ötesinde hastanede kaldıklarını gördüm, zira fazla mesai artık gündelik rutinlerinin bir parçası olmuştu. İntern meslektaşlarımıza “sizin için başka ne yapabilirim?” diye sormaktan ya da “Hasta kabullerini bana bırak, ben hallederim” demekten kimsenin geri durmadığını ve herkesin dayanışma içinde olduğunu gördüm. Yatakları taşıyan ve hastaları aktaran, hemşirelerin yapmaları gereken işleri yapan doktorlar. Herkesi kurtaramadığımız için gözleri yaşlı hemşireler ve birkaç hastanın yaşamsal belirtileri bir araya geldiğinde ne olacağı zaten anlaşılıyor. Artık nöbet ve çalışma cetveli diye bir şey yok.

Sosyal yaşamımız kalmadı. Eşimden ayrılalı birkaç ay oldu ancak sizi temin ederim gece nöbetinden sonra bile oğlumu görmek için elinden gelen her şeyi yapıyorum ve o gidene kadar uyumayıp uykumu erteliyorum ancak neredeyse 2 haftadır ne oğlumu ne de ailemi onlara bulaştırırım onlar da yaşlı büyükanneme ya da sağlık sorunları olan başka akrabalarıma bulaştırırlar korkusuyla kendi isteğimle görmedim. Gözyaşları ve birkaç görüntülü telefon görüşmesi arasında baktığım oğlumun bazı fotoğrafları beni mutlu etmeye yetiyor. Sizler de sabırlı olmalısınız; tiyatroya, müzelere ya da spor salonlarına gidemezsiniz. Ölümlerine sebep olabileceğiniz sayısız yaşlı insana merhamet etmeye çalışın. Biliyorum sizin hatanız değil ancak kafanıza abartılı davrandığınız fikrini sokanlar ve salgından uzakta olanlar için bu anlattıklarım bile abartı gibi gelebilir ama lütfen bizi dinleyin ve evinizden yalnızca çok zorunlu hallerde dışarı çıkın. Stok yapmak için toplu olarak süpermarketlere gitmeyin: yapılacak en kötü şey budur zira enfekte olduklarının farkında olmayan kişilerle temas riski çok fazladır. Acele etmeden gidebilirsiniz. Normal bir maskeniz varsa (bazı manuel işleri yapmak için kullanılanları bile) takın. FFP2 veya FFP3 maske aramayın. Bunları bize bırakın zira bunları bulmakta zorlanmaya başladık. Neredeyse her yerde azalmaları nedeniyle Dünya Sağlık Örgütünün tavsiyesi üzerine bu maskeleri sadece belirli durumlarda kullanabilir duruma geldik. E tabi koruyucu bazı cihazların yetersiz kalması sebebiyle, ben dahil birçok meslektaşımız sahip olduğumuz tüm diğer korunma imkanlarına rağmen kesinlikle salgına maruz kalıyoruz. Protokollere rağmen bazılarımıza virüs çoktan bulaştı bile. Enfekte olmuş bazı meslektaşlar da virüsü bazı yakınlarına bulaştırdılar, bu yüzden de bazı akrabaları ölüm kalım mücadelesi veriyor. Korkularınızın sizi uzak tutabileceği yerdeyiz biz. Uzak durmaya çalışın.

Yaşlı ya da başka hastalıkları olan yakınlarınıza evden çıkmamalarını söyleyin. Market ihtiyaçlarına onlara siz götürün. Başka bir yolu yok bunun. Bu bizim işimiz. Aslında bu günlerde yaptığım şey pek alışkın olduğum bir şey değil ama yine de yapıyorum ve bazı hastaların kendilerini daha iyi hissetmelerine ya da iyileşmelerine yardımcı olabildiğim ve de hatta maalesef iyileşemeyenlerin acılarını ve sıkıntılarını hafifletebildiğim sürece de bunu yapmayı sürdüreceğim. Düne kadar bize hakaret etmeye ve bizi şikâyet etmeye hazır olan ancak bugünlerde bizi kahraman olarak gösteren insanlar hakkında çok fazla kelime sarf etmeyeceğim. Her iki grup insan da bu işler biter bitmez bize hakaret etmeye ve bizi şikâyet etmeye devam edecektir. İnsanlar her şeyi çabucak unutuyor. Bu günlerde kahraman bile sayılmayız. Bu bizim işimiz. Daha önceden de her gün risk altındaydık: ellerimizi birinin kan kaplı karnına koyduğumuzda HIV mi yoksa hepatit C virüsü mü taşıdığını bilmiyorduk; HIV ya da hepatit C virüsü taşıdıklarını bilmemize ve HIV virüsü taşıyan bir hastaya ameliyat sırasında kendimizi yapıştırıp bir ay boyunca gün boyu kusmamıza neden olan ilaçlar almamıza rağmen bunu yaptık. Kazayla bir iğne batmasından sonra kan testlerinin sonuçlarını enfekte olmamış olmayı umarak acıyla okuduğumuzda da bunu yaptık. Bizi duygulandıran bir işten sağlıyoruz geçimimizi. Güzel de çirkin de olsalar, bu duyguları evlerimize de götürüyoruz. Sonuç olarak herkese faydalı olmaya çalışıyoruz. Şimdi de aynı şeyi yapmaya çalışıyoruz: yaptıklarımızla düzinelerce insanın ölüm kalım mücadelesini etkiliyoruz. Sizinki ve sizinkilerle birlikte çok daha fazla kişininkini. Lütfen bu mesajı paylaşın. Burada olanların İtalya'nın diğer yerlerinde de olmasını önlemek için bu mesajı yaymamız gerekiyor.

Dr Daniele Macchini, Humanitas Gavazzeni Hastanesi

Kaynak: https://bit.ly/38SIxRp