Bir Kelimenin Etimoloji ve Anatomisi: Capital

GERİ
25 September Sunday 2016
832


Karl Marx'ın Sanayi Devrimi sonrası insan-devlet-ekonomi bağlantısını anlatmak için kaleme aldığı esere Das Kapital adını vermesiyle şöhretine şöhret katan CAPITAL kelimesi günümüz dünyasını açıklamada kullanılan KAPİTALİST ve KAPİTALİZM kelimelerinin de menşei. CAPITA, kelle anlamına geldiği için PER CAPITA kelle başı yani kişi başı demektir ve bir çok makro gösterge açıklanırken sık duyacağınız bir kavramdır.

 
Eski Roma devletinin merkezinin Capitolium Tepesindeki Jupiter Tapınağı olduğu ve günümüzde Amerikan Kongre binasına Capitol dendiği akla getirilirse kelimenin sütun başlığı anlamına gelmesi de anlaşılabilir. Eski Roma'da ve İngiltere'de bir zamanlar kelle vergisi (CAPITATION, poll tax, tributum capitis) alındığı da bilinir. Amerika'da (fakir) siyahların oy kullanmasını engellemek için de bir dönem kullanılmış kelle vergisi. 
 
Capital kelimesi alınan bir kredinin faiz dışında kalan ana parasını da ifade eder. Bir devlet borç (kredi) alıp borcunu geri ödemekte zorlandığında KAPİTÜLASYONLAR'ın (CAPITULATIONS) devreye girdiği ve bu BÜYÜK İMTİYAZLAR'ın aynı zamanda bir devletin teslimiyeti ve idamı (surrender and capital punishment) demek olduğunu kendi tarihimizde yaşayarak öğrenmişizdir.  Bugünlerde IŞİD'in Suriye'de kafa koparma (DECAPITATION) eylemleri yaptığına da tanık oluyoruz. CAP (kep, başlık) ve KAFA kelimeleri arasındaki benzerliğe dikkat.
 
Capitain (captain) kelimesi de lider yani baş kişi anlamında kullanılır. Yük gemilerinde kaptan olarak bildiğimiz kişilere sektörde Süvari Bey ya da Efendi Kaptan denmesi de buradandır. Minik takalarda kaptanlık yapanlara da Reis denir. Piri Reis bugünkü dilde Piri Kaptan'dır. Minibüs şoförüne kaptan dememiz de başta giden, sorumluluğu taşıyan kişi anlamında olmasındandır. Futbol oynarken takımın başındaki kişi de kaptandır. Orduda bölük komutanlarına da captain (yüzbaşı) denir. Yüz kişinin başındaki kişi anlamında... Walt Whitman'ın Ölü Ozanlar Derneği adlı eserinde Oh Captain! My Captain! mısralarını büyük usta Can Yücel'in Oy Reis! Koca Reis! şeklinde çevirdiğini unutmamak ve ustalık hakkını teslim etmek gerek!
 
Günümüz kapitalist ortamında şirket kurmak veya büyütmek için sermaye gerektiği, bunun için de bu durumdan çıkar sağlamak (CAPITALIZE), bu durumu değerlendirmek (CAPITALIZEve kendi yararına kullanmak (CAPITALIZE) ve bu ihtiyaçtan istifade etmek (CAPITALIZE) gayesiyle kredi veren kreditörlere (eski adıyla tefeciler) gidilip kredi alındığı, bu uygulamanın kapitalizmin başkentinin (eski Roma) esası olduğu, modern dünyada tüm başkentlerin bu büyük sütunlar üzerine oturtulduğu ve alınan kredilerde temerrüde düşülüp bu sütunlar yıkıldığında neler olabileceği herkesin malumudur: capital punishment, yani idam cezası devreye girer.
 
Büyük harflerle (Capital Letters) yazalım: CAPITAL PUNISHMENT
 
 
capitalism capital punishment ile ilgili görsel sonucu
capitalism capital ile ilgili görsel sonucu