Tag-Archive for » tercüme «

Çevirmen Olarak Kariyer Yapmak

Bu günlerde kamu kurumları ve şirketler giderek artan bir oranda çevirmen arayışında. 2000 yılı mesleğimiz için milat oldu denebilir aslında. Genel olarak bu tarihten sonra devletler ve şirketler dil bilmenin ve dil bilen insanların dünyaya açılmak için birçok silahtan daha güçlü bir araç olduğunu anlamaya başladılar.

Dünya nüfusunun büyük kısmının farklı dildeki bir materyali, farklı dilde hazırlanmış bir internet sitesini, yerel dile çevrilmemiş bir kitabı veya ürün kılavuzunu anlamadığını fark eden şirketler ve ayrıca dünyanın farklı bölgelerinde nüfuzlarını artırmak isteyen devletler artık mütercim tercümanların farkına varmaya başladı.

Bence artık çevirmen olarak kariyer yapmak çok eskisinden çok daha kolay. Türkiye’de milyonlarca şirket var ve ben şu ana kadar iyi dil bilen ve bilgisayarla da arası iyi olan (klasik programların ötesinde bilgisi olan) hiç kimsenin açıkta kaldığını görmedim. Yani sadece yabancı bir dili ve bilgisayarı (birkaç yazılımı ve internet teknolojilerini) iyi bilerek ciddi bir kariyer yapma şansınız var artık.

Eskiden sadece birkaç devlet kurumu ve belli başlı şirketlerde tercümanlık kadroları vardı ancak şimdilerde küçükten büyüğe tüm şirketler ve kamu kuruluşları tercüman kadroları açmış durumdalar. Yeteneklerinizi bilin, fırsatları kollayın ve araştırın, önünüze çıkan fırsatları iyi değerlendirin. Şu anki gelişmelere baktığımda, önümüzdeki yıllarda Türkiye’deki mütercim tercüman sayısının çok fazla artacağını tahmin ediyorum. Belirli bir alanda uzmanlaşmak suretiyle gümbür gümbür gelmekte olan bu yeni akıma kendinizi iyi hazırlayın.

İşte size maziden birkaç gazete ilanı..

Üniversitelere Çeviri Kursu

AB çok dillilik sorununa çözüm arıyor: Üniversitelere çeviri kursu önerisi

Avrupa Komisyonu 12 Ekim’de yeni bir kampanya başlatarak Avrupa çapındaki üniversitelerin çeviri kursları düzenleyerek birlik kurumları arasında bu konuda olası bir kriz korkusunu gidermeleri çağırısında bulundu.

Kaliteli dil hizmetlerine artan talep ve Avrupa Birliği’nde (AB) kullanılan dillerin sayısının 2004-2007 döneminde 11’den 23’e çıkması nedeniyle geçtiğimiz yıl Avrupa Komisyonu ‘Avrupa’nın Çeviri Ustaları’ (AÇU) adında bir girişim başlatmıştı.

AÇU kurslarıyla öğrencilere modern iş piyasasının da ötesinde dil yetenekleri kazandırılarak girişimcilik, proje yönetimi ve müzakere konularında becerilerini geliştirmeleri hedefleniyor.

Komisyon bu amaçla AÇU’nun idarî maliyetlerini karşılanması ve 2010 yılında bir konferans düzenlenmesi için €300,000 bütçe ayırmış bulunuyor. Ancak Komisyon’un öğrencilere veya dik stajlarına doğrudan mali destek sağlamayacağı bildiriliyor.

AB kurumları her yıl çeviri ve tercümanlık için €1 milyar harcıyor. AB bütçesinin yüzde 1’ine karşın gelen bu miktar dil hizmetleri için fert başına €2,5 harcanması anlamına geliyor.

Komisyon rakamlarına göre, AB belgelerinin yüzde 72’si İngilizce, yüzde 12’si Fransızca, yüzde 3’ü Almanca hazırlanırken Komisyon’un “Europa” web sitesi kullanıcılarının yüzde 88’i İngilizce konuşuyor.

Üniversitelerin dâhil olduğu AÇU ağı birliğin “giderek artan çevirmen ve mütercim tercüman talebini karşılamak üzere” genişletileceği bildiriliyor.

Hâlen AÇU ağında 34 üye bulunuyor. Ancak Komisyon yaklaşık 250 üniversitenin ve diğer yüksek öğrenim kurumlarının da çeviri kursları hizmeti verdiklerini kaydediyor.

AB Eğitim, Çokdillilik, Meslekî Eğitim ve Gençlik Komiseri Androulla Vassiliou “Birçok ülkede profesyonel garanti belgesine sahip olmayan herkes çevirmen olduğunu iddia edebilir. AÇU projesinin uzun vadedeki hedefi çevirmenlikle ilgili meslekî eğitim standardını yükseltmektir” dedi.

Bir üniversitenin AÇU etiketine sahip olabilmesi için çeviri kurslarının mevcut ağa üye çeviri uzmanları tarafından sağlanması gerekiyor.

AÇU kurslarıyla öğrencilere bir işi nasıl yürütebilecekleri, çeviri, dil endüstrisinin altyazı, seslendirme, tercüme gibi diğer alanları ve yerel çeviri ihtiyaçlarının nasıl karşılanacağı öğretilecek.

Komiser “AÇU etiketli bir kurs bu alanda en iyisi olma özelliğine sahip olacak” dedi.

AB üyelerine bu konuda verdiği desteği hatırlatan Komisyon dil çeşitliliğinin Avrupa Birliği’nin can damarı değerlerinden biri olduğunu hatırlattı.

Komisyon Eylül 2008’de belirlediği çokdillilik stratejiyle dille ilgili etkinlik ve projelere “Yaşam Boyu Öğrenim Programı” çerçevesinde yıllık €50 milyonluk bütçe ayırdı

Dil becerisindeki eksiklikler

2007 yılında yapılan bir çalışmada yaklaşık 2,000 işyeri dil konusundaki yetersizlikler nedeniyle kapandı. Bunların yüzde 11’i aynı sebeple yaptıkları iş anlaşmalarını iptal etmek zorunda kaldılar.

Komisyon dün yaptığı açıklamada çeviri hizmetlerine talebin dünya genelinde artmakta olduğunu kaydetti.

AB’de dil endüstrisinin yılda yüzde 10 ciro ile artması ve 2015’e kadar toplam değerinin €20 milyara ulaşması bekleniyor.

AB kurumlarındaki dil bölümlerindeki görevliler emeklilik dönemine yaklaşırken yerlerine aynı hızda yenileri bulunamıyor. Dahası AB’nin bu konudaki şartları son derece katı ve başvuruda bulunanların yalnızca yüzde 30’u mevcut krizin aşılmasına yetecek kapasitede görülüyor.

İtalyanca mütercimlerin AB kurumlarında sayılarının giderek azalması nedeniyle Roma’da eylülde başlatılan kampanya çerçevesinde genç İtalyanların AB kurumlarına işe başvurusunda bulunmaları teşvik ediliyor.

Benzer kampanyalar son 18 ayda birbiri ardında düzenlenirken Fransızca, İngilizce, Almanca, İtalyanca ve Hollandaca konuşan eleman arayışına hız verildi.

AÇU ağının yıllık toplantısı 11-13 Ekim tarihleri arasında Brüksel’de gerçekleştiriliyor.

Kaynak: http://www.euractiv.com.tr/

Çevirmen Arayanlar (Kamu, Tercüme Büroları, Şirketler)

2010 Aralık Ayı İlanları

Lionbridge İnternet Uzmanı Çevirmen Arıyor

http://www.translationdirectory.com/translation_jobs/english_turkish_translation_jobs.php

5 Yıl Deneyimli Çevirmenler Aranıyor – Ankara

http://setav.org/public/duyuru.aspx?q=cevirmen-ilani-vacancy-for-a-translator&id=1&Dil=tr

Dışişleri sözleşmeli 25 mütercim alacak (Son Gün 22 Aralık 2010)
http://www.memurlar.net/haber/182386/

Ebrar Danışmanlık (Urfa) 20 Mütercim Tercüman (İng. Arap. Alm.)
http://www.secretcv.com/ilan/mutercim-tercuman_354951.html

AB projesi için 2000 euro maaşlı dil asistanı

http://www.ab-ilan.com/mutercim/ab-projesi-icin-2000-euro-maasli-dil-asistani-02183.html

Gençler için AB Komisyonu’nda staj fırsatı

http://www.ab-ilan.com/staj/gencler-icin-ab-komisyonu-nda-staj-firsati-01968.html

ODTÜ İngilizce Okutmanlar Alacak
http://www.ab-ilan.com/mutercim/odtu-ingilizce-okutmanlar-alacak-2127

Üniversite çeviri bürosu çevirmen arıyor

http://www.ab-ilan.com/mutercim/universite-ceviri-burosu-cevirmen-ariyor-02013.html

İngilizce Çevirmen – Acar Patent (Mütercim)
http://tiny.cc/ps0iu

Farsça Mütercim Tercüman
http://tiny.cc/pu7a3

Fransızca Mütercim Tercüman
http://tiny.cc/vfpt4

Bir Aylık Almanca Tercüman
http://www.elemanonline.com/eleman.php?id=659440

Mütercim Tercümanlar – Multinet
http://www.secretcv.com/ilan/mutercim-tercuman_356288.html

İspanyolca Türkçe Tercümanlar
http://www.secretcv.com/ilan/tercuman_355575.html

Almanca Tercüman İstanbul Anadolu Yakası
http://www.secretcv.com/ilan/mutercim-tercuman_354611.html

Çevirmen Tercüman İstanbul
http://www.secretcv.com/ilan/cevirmen-tercuman_352363.html

İngilizce, Almanca, Türkçe, Fransızca Deşifraj/Transkripsiyon
http://www.secretcv.com/ilan/desifrajci_352051.html

Arapça Tercüman İstanbul Anadolu
http://www.secretcv.com/ilan/arapca-tercuman_354121.html

Çevirmen ve İhracat Sorumlusu
http://www.secretcv.com/ilan/cevirmen-ve-ihracat-sorumlusu_351320.html

Editörlük Asistanı
http://www.secretcv.com/ilan/editorluk-asistani_355542.html

Fransızca Tercüman Fas – Tekfen İnşaat
http://www.secretcv.com/ilan/tercuman_353749.html

Stajyer Tercüman
http://tiny.cc/94gsg

Çevirmen – Pan Localization Services
http://www.yenibiris.com/pan_localization_services/cevirmen/251397.ilan

Magma Mühendislik Çeviri Yönetimi – İngilizce, Almanca, Fransızca Çevirmenler
http://www.yenibiris.com/magma_muhendislik_ceviri_yonetimi/cevirmen/245365.ilan

.

2011 Aralık Çevirmen İş İlanları:

http://www.yeminlisozluk.com/blog/2011-aralik-cevirmen-is-ilanlari/

Çevirmenlerin Burcu: İkizler

İkizler burcu olduğum için bazen burcumla ilgili yazılanlara göz atarım. Özellikle gazete köşelerinde safsatalar da bol olmakla birlikte İkizler ile ilgili genel özelliklerin onda dokuzunun beni doğru tanımladığını söyleyebilirim.

İkizler burcunda doğanların –hayal gücü ve teknik uzmanlık gerektiren ve sanatla ilgili başka mesleklerin yanında– yazarlık, redaktörlük, edebiyat eleştirmenliği, çevirmenlik, basın sözcülüğü, diplomatlık, kitapçılık, yayımcılık vb. entellektüel mesleklerde iyi oldukları yazılır genelde..

Yay ve Oğlak burçları için de benzer özellikler var olsa da –burçlardan aman aman anlamayan biri olarak– İkizler burcunun çevirmenlerin burcu olduğunu söylemek (kaynak) abartı olmaz sanırım! Tercüme büroları ve çevirmen arayan şirketler artık CV’lere göz atarken burçları da dikkate almalılar bence. Örneğin akrep burcundaki (kaynak) birinin çevirmen olmaya çalışması boşa çekilmiş bir kürek olabilir çoğu zaman.  Dün görüştüğüm bir büro yetkilisi, kendilerine ulaşan 100 başvurudan (CV) sadece iki veya üç tanesinin çevirmen olabileceğini söylüyor. Diğerleri bu işte şansını denemek isteyenler.. ve maalesef bir çoğu bu meslekte helak oluyor.. Tabi onlarla birlikte bürolar ve müşteriler de:) Herkesi kendi mesleğinde ve kendine uygun işler yaparken görmek isteriz..

Sahi burçlar bu kadar etkili mi hayatımızda? Burçlar hakkında benden bilgili olanların yorum bölümünde bilgilerini bizimle paylaşmalarını bekliyorum.

Kelime Sıklığını Bilmek Neden Önemlidir?

Elinizde 100 sayfalık bir çeviri var ve metin içinde belli kelimeler sıkça kullanılmış. Sık kullanılan bu kelimeleri işin başında Ctrl+H kullanarak (bulup değiştirip) çevirmek işinizi önemli oranda hızlandıracaktır!

Burada bu işi internet üzerinden yapabileceğiniz önemli bir kaynaktan bahsedeceğim size:

http://www.someya-net.com/00-class09/wordCount.html

Bu sayfada bulunan boş alana herhangi bir metin girdiğinizde, size o metindeki kelimeleri sıklık sırasına göre büyükten küçüğe doğru sıralar. Böylece metin içinde çok sık kullanılan kelimeleri daha işin başında Ctrl+H kullanarak çevirirseniz, bazı işlerde işin önemli bir kısmı çevrilmiş olacaktır. Bu yöntemin bir diğer faydası da çeviride consistency (süreklilik, insicam) sağlayacak olmasıdır. Örneğin çevirinin başında agreement için anlaşma kelimesini kullandıysanız, metnin sonuna kadar aynı kelimeyi kullanmış olursunuz.

Denemek amacıyla bir sözleşmenin İngilizce metnini sayfaya yapıştırarak Submit butonuna bastım, aşağıdaki sonuçları verdi site:

No. Freq. Word
1 68 of
2 61 the
3 51 or
4 38 and
5 38 to
6 37 SELLER
7 35 in
8 31 any
9 30 BUYER
10 29 be
11 25 Product
12 23 Agreement
13 22 by
14 17 will
15 15 shall
16 15 this
17 13 other
18 13 not
19 12 for
20 11 all
21 11 such
22 11 its
23 11 with

Bu listeye bakarak metni analiz etmeniz ve en sık kullanılan kelimeleri işin başında topluca çevirmeniz (Ctrl+H kullanarak) mümkün.. Tabi benim elimdeki örnek metinden çok daha fazla tekrarlı sözcük içeren metinler de çıkacaktır karşınıza..

İşlerini %10-20 kolaylaştırmak için tüm tercümanlara tavsiye ederim…

Tercümanların Sertifikalandırılması

Uzun süredir gündemde olan bir konudur bu: tercüme yapan kişilerin tıpkı avukatlar, doktorlar ya da muhasebeciler gibi belge alarak işlerini yapmaları veya en azından imzalarının belgeler üzerinde resmiyet kazanması. Belge fikrine karşı çıkanlar, çevirmenlerin böyle bir kısıtlama halinde fiyatlarında ciddi artış olmasını gerekli kılacağını; dolayısıyla arz-talep dengesinde arz yönünün ciddi düşüş yaşayacağını savunmuşlardır. Yine konuyla ilgili çeşitli sorular arasında öne çıkan bir soru şöyle: Belgeleme kim tarafından yapılacak? Hiç şüphesiz bu çözülmesi gereken önemli bir soru. Sadece ülkemiz için değil, küresel ölçekte mevcut koşullar gözden geçirildiğinde, bu sorunun kolay bir çözümü olmayacağı anlaşılıyor. Belge konusu üzerine yapılan tartışmalarda birçok meslektaşımız özellikle bir noktayı vurgulamışlardır: “Hükümet yetkilileri istemiyoruz!”.

Yıllarca üzerinde çalışmayı, yoğun ve geniş ölçekli bilgi birikimi, emek, zaman ve para sarf etmeyi gerektiren çeviri mesleğinin “fedaileri” hiç şüphesiz hayatında çeviri nedir duymamış bir bürokrat tarafından çevirmen yetkinlik testine tabii tutulmayı hoş karşılamayacaklardır. Tarafsız ve kabul edilebilir bir kurum olarak göze çarpan üniversiteler ise böyle bir iş için gerekli donanıma sahip değiller. Öyle ki, çevirmenlik işi, tıp ya da hukuk alanlarında olduğu gibi ölçülebilir, sabit bir bilgi haznesi üzerinden yürütülemez. En az iki dil üzerinde bilgi sahibi her insan, bir ya da iki alanda çeviri yapabilir, fakat gerçek ve kaliteli çeviri ancak alanın uzmanları tarafından yapılabilir. İşte bu ayrımı yapabilmek öyle zorlu bir görevdir ki ancak alanın uzmanı olan kişiler böyle bir ayrımı gerçekleştirebilirler.

Ülkemizde kurulmuş olan çeşitli çevirmen birlikleri, özel kuruluşlar bu amaca hizmet edecek birikim ve kabiliyeti barındırmakla birlikte, bu kurumlar üzerinden devlet eli ile yetki belgesi takdimi pek mümkün görünmemektedir. Hiç şüphesiz, bu kurum ve kuruluşlar içerisinde bu yetkinin kötüye kullanımı riski peyda olacak, dolayısıyla sektörde gelişimin ve ilerleyişin yoluna taş koyan ciddi meselelerden biri olarak öne çıkan “Tekelleşme” sorununu körükleyecektir.

Amerikan Çevirmenler Birliği (ATA) 27 dil üzerinde belge sunan bir kuruluş iken, kendi üyeleri içerisinde bu belgeyi alan bireyler ¼’lük bir oranı geçmemekte. Şüphesiz, yetkin ve işlevsel bir belge takdim edebilmek için önce kurum üyelerinin bu gereklilik konusunda hemfikir olması beklenir.  Belge konusu, ülkemizde olduğu gibi tüm dünyada da süregelen ve cevap bekleyen köklü tartışmalardan biridir. Gelişen sektör ve hızla artan küresel piyasa durumları göz önüne alındığında bu tartışmanın tekrar gündeme gelmesi gerekliliği açıkça görülmektedir.

Bu alanda “Noter Onaylı Yeminli Tercümanlık” mevkisine genişletilmiş yetkiler verilmesi ve belgenin takdimi hususunda standart prosedürlerin oluşturulması ve sıkı denetimi bir ölçekte çözüm sunabilir. Aynı şekilde,  üniversitelerdeki Mütercim-Tercümanlık ya da Çeviribilim bölümlerinden mezun olunması koşulu ve bu tür bir diplomanın gerekliliği uzun vadede çözüm önerisi olarak gündeme gelebilir. Bu hususta öncelikli adım ise, bu bölümlerde verilen eğitim kalite ve yönergesinde yapılacak değişiklikler sayesinde, fakültelerin Çeviri bilimine ek olarak, sektörde görev almaya hazır, yetkin ve bilgili “Tercüman” yetiştirebilmesinin sağlanmasıdır.

Hiç şüphesiz benzer tartışmaların resmi platformlarca dikkate alınması ve ülkeler arası her tür ilişkide etkin rol alan, azami önem taşıyan görevleri üstlenen tercümanların resmen kabul görmesi bu tür sorunların aşılmasında kilometre taşları olacaktır.

Siz bu konuda neler düşünüyorsunuz? Tercümanların yetkinliği nasıl ölçülebilir?

Konuyla ilgili görüşlerinizi ve çözüm önerilerinizi yorumlarda görmekten memnun olacağız.

Yararlanılan kaynak: http://translationjournal.blogspot.com/2006/10/translator-licensing.html

Google’da Yeni bir Kelime Arama Yöntemi: Yemix

Google’da Yeni bir Kelime Arama Yöntemi: Yemix

Google’da bir kelimenin anlamını aradığınızda karşınıza ilgili ilgisiz bir sürü site mi çıkıyor? Özellikle çevirmenlerin ve dil öğrenenlerin aradıkları kelime anlamlarını internette daha kolay bulmalarını sağlamak için, yeminli tercümanlar tarafından sürekli güncellenen Yeminli Sözlük yepyeni bir yöntem geliştirdi.

Yemix, yeminli tercümanlar için geliştirilmiş bir kelime arama yöntemidir!

Yemix, Google’ı kullanarak Yeminli Sözlük’te kelime anlamı aramanın harika bir  yöntemidir. Tek  yapmanız gereken, Google arama  kutusunda aradığınız kelimeden sonra  ‘yemix‘ yazmak. Bu yöntemle artık aradığınız kelimeleri çok daha kolay ve hızlı bulabilecek, üstelik cümle içinde kullanım alanlarını görerek sizin için en uygun kelimeyi seçebileceksiniz.

Aşağıdaki örneklere bakarak Yemix‘in çalışma mantığını hemen anlayabilirsiniz:

siblings yemix
geldim yemix

divorced yemix

hangi yemix

hazırlıksız yemix

bakılmaksızın yemix

Deneyin bakalım beğenecek misiniz?

Çevirmen İş İlanları (Kamu, Tercüme Büroları, Şirketler)

Ankara’da İngilizce Konuşma Kulübü
http://www.facebook.com/#!/note.php?note_id=166572153367814

Dış İşleri Bakanlığı Personel Alım Duyuruları
http://www.mfa.gov.tr/sub.tr.mfa?8a5e254e-533a-4b3d-84db-9f95be1207ff

Tarımsal Ekonomi Araştırma Enstitüsü Sözleşmeli Mütercim Tercüman Alımı (Son:26 Kasım)
http://ilan.memurlar.net/ilan/10882/

2000 Euro Maaşlı Dil Asistanı Aranıyor

http://www.ab-ilan.com/mutercim/2000-euro-maasli-dil-asistani-araniyor.html

AB Genel Sekreterliği 50 Personel Alacak

http://www.ab-ilan.com/uzmanlar/ab-genel-sekreterligi-50-personel-alacak.html

Çevirmen ve İhracat Sorumlusu
http://www.secretcv.com/ilan/cevirmen-ve-ihracat-sorumlusu_351320.html

Aura Reklam Ajansı – İngilizce Tıbbi Çevirmen
http://www.secretcv.com/ilan/cevirmenler_348499.html

RodiMood Çevirmen
http://www.secretcv.com/ilan/cevirmen_341177.html

Dragoman – Muhtelif Dillerde Yazılı Çevirmen
http://www.secretcv.com/ilan/yazili-cevirmen_345511.html

Dragoman – DTP Uzmanı
http://www.secretcv.com/ilan/dtp-uzmani_344426.html

Pegasus Yayınları – Muhtelif Dillerde Kitap Çevirmenleri Arıyor
http://www.secretcv.com/ilan/cevirmen_343900.html

Amerikan Hastanesi – Part-Time Arapça Tercüman
http://www.secretcv.com/ilan/part-time-tercuman-arapca_349595.html

Renaissance Construction – Arapça Tercüman
http://www.secretcv.com/ilan/tercuman-arapca_328570.html

LC Waikiki – İç Denetçi İngilizce Bölümleri Mezunu)
http://bit.ly/bZlM2F

Kültür Bakanlığı 28 Personel Alacak (Son Gün)
http://bit.ly/9PxdGn

Başbakanlık Yurtdışı Türkler Başkanlığı, 35 Personel Alacak (Son: 15 Kasım)
http://bit.ly/cESk6s

AB Genel Sekreterliği, Brüksel’de Çalışacak Personel Alacak
http://bit.ly/90bkaF

Türksam’da Staj Yapabilirsiniz
http://turksam.org/tr/tanitim2.html

Tercüman Editör
http://bit.ly/dc95oF

Tefirom İnşaat Enerji Ankara – Arapça Tercüman
http://bit.ly/9FSgzq

Dorçe Holding Ankara – Fransızca Tercüman
http://bit.ly/cWENLJ

Acıbadem İngilizce Tercüman
http://bit.ly/9Qs8rV

Dış Ticaret Asistanı – Çevirmen Ankara
http://bit.ly/b0CeTE

Çözüm Holding İstanbul Stajyer Çevirmen
http://bit.ly/aVu0MF

ABGS GENÇ ÇEVİRMENLER YARIŞMASI 2010
http://www.abgs.gov.tr/index.php?p=45255&l=1

2. Uygulamalı Çeviri Atölyesinden Kareler

2 Ekim 2010 Cumartesi Günü Ankara Nova Tercüme’de Düzenlediğimiz 2. Uygulamalı Çeviri Atölyesinden Kareler

(Not: Yeni çeviri atölyelerimizden haberdar olmak için Facebook’ta Çeviri Atölyesi grubunu takip ediniz. İlk iki atölye çalışmamızı Ankara’da yapmış olmakla birlikte, önümüzdeki haftalarda bellibaşlı şehirlerde ve üniversitelerin ilgili bölümlerinde de atölye çalışmaları düzenlemeyi düşünüyoruz. Yeni duyurularımızı takip ediniz.)

++

++

Atölyelerimizi buradan takip edebilirsiniz.

Bana Çevirmen Olduğunu Söyle, Sana Hatalarını Sayayım

Ne kadar meraklı var hatalarımızı bulup çıkarmak ve bundan sinsi bir haz duymak isteyen.. Geçenlerde Facebook’ta bir sayfa açtım ve Like (Beğen) butonuna basanların sayısı rekor bir hızla artmaya başladı. Her Gün 1 Çeviri adını verdiğim sayfada her gün beğendiğim İngilizce bir veya bazen birkaç cümleyi Türkçeye çeviriyorum veya daha önceden yapılmış bir çevirisini yayınlıyorum.

Vakti zamanında İletişim Fakültesinde bir sene okumuştum. Fakültedeki ilk dersimizi dün gibi hatırlarım. Sonradan televizyondan öldüğünü öğrendiğim yaşlı hocamız sınıfa girmiş ve tahtaya mevkute yazmıştı. Mevkute kelimesi, eski dilde vakitli yayın, süreli yayın anlamına geliyor. Dergiler ve gazetelerin mevkute (belirli zaman aralıklarında çıkan yayınlar) olduklarını anlatmak istiyordu bize. Aynı dersin ilerleyen dakikalarında basın ve basım, yayın ve yayım arasındaki farkı anlatmaya çalışmıştı.

İlerleyen yıllarda çeviri sarmalının içine girince dilde birçok eskiyen kuralın olduğunu gördüm. Kurallar eskiyordu ama bazı insanlar eski kuralları o kadar abartıyordu ki yayım yerine yayın yazdığınızda üzerinizde bir mahalle baskısı hissetmeye başlıyordunuz! Tıpkı çok sevdiğim edebiyat kelimesi yerine yazın kelimesini kullanmayı tercih eden ve çok zaman bunu abartan bir kısım azınlık gibi, birilerinin dili siyasi bir araç olarak kullanmaya çalıştıklarını ve bunda da yıllarca başarılı olduklarını gördüm. Tüm Avrupa’da İngilizcedeki Latince kökenli literature kelimesi yerine başka bir kelime arayışı içinde olan birileri var mıdır bilemem; zannederim Avrupa’nın tamamı üzerlerine gülerdi böyle bir girişimde bulunanların..

Bir tarafta basım ve yayım gibi kelimelerle baskı kurmaya çalışanlar, diğer tarafta da yazın kelimesini kabul (dikte) ettirmeye çalışanlar olduğu halde yollarına devam eden çevirmenleri bekleyen bir başka zıtlaşma da çeviriye kendi yorumlarını katmaya çalıştıklarında ortaya çıkıyor. Sanki çevirisi yapılan cümle babalarının malıymış, o cümlenin başka bir çevirisi/yorumu yapılamazmış gibi sizi sıkıştırmaya kalkıyorlar.

Çeviri eleştirmenliği sadistlerin haz duymak için yapacağı bir iş midir? Birileri bir köşede çevirmenin (veya herhangi bir kişinin) hata yapmasını mı bekliyor? Birileri diğerlerinin jandarması mı? Ortaya çıkıp, “ben çevirmenim” dediğimizde neden şamar oğlanına dönüyoruz?

Şu ana kadar kaç kişi çıkıp da iyi çevirmenleri ödüllendirmiş? Şimdiye dek onbinlerce film seyrettiniz ve binlerce kitap okudunuz belki ama hiç bu filmi ya da kitabı kim çevirdi merak etmediniz. Ne zaman “ceddine rahmet” okuyarak anıyorsunuz çevirmeni? Hata yaptığını düşündüğünüz/gördüğünüz zaman! Doğru olan şudur: İyi yapılanı takdir etmiyorsanız, kötü yapılanı eleştirme hakkınız yoktur!

Uzun lafın kısası, “Bana çevirmen olduğunu söyle, sana hatalarını sayayım, seni yerden yere vurayım” gerçeğini bir kere daha yaşıyorum şu mevkute tarzındaki süreli (günlük) Facebook sayfamda. Bir tek farkla belki, orada Like butonu da var! Birkaç gayrimemnun kişi yanında onlarca memnun kişiyi de görüyorum.

Her çevirmenin sağına Beğen, soluna Beğenmekten Vazgeç butonu koymak lazım belki de! Çevirmenler sokakta bile öyle dolaşsınlar:) Ne yazık ki normal hayatta sadece Eleştir (Beğenme) butonu var ve tek başına bu butonun olması çevirmenlerin mesleklerinden soğumalarına ve kendilerini geliştirememelerine neden oluyor!

Ne yapıp edip, müşterilerimizden, çevirilerimizi okuyanlardan veya eleştirmenlerimizden Like butonumuza tıklamalarını istemenin bir yolunu  bulmalıyız.